Ruim de helft van de Nederlanders verwacht dat in 2012 de economische problemen zullen verergeren. Bijna vier op de tien denken dat de situatie hetzelfde zal blijven. Terwijl Nederlanders vorig jaar een stuk minder negatief waren dan burgers in andere West-Europese landen, is dat dit jaar niet het geval. Nederlanders zijn iets minder pessimistisch dan de Belgen, maar iets pessimistischer dan de Duitsers. Uitschieter in West-Europa is echter Frankrijk waar acht op de tien burgers verwachten dat 2012 een jaar van economische problemen zal worden.

Nigeria meest positief over economie in 2012

Ook onder inwoners van landen in Oost-Europa en in de VS en Canada heerst er pessimisme over de ontwikkeling van de economie. Hier verwachten ruim vier op de tien burgers een verslechtering. In Azië en Afrika is men het meest positief over de economische vooruitzichten. Uitschieter is Nigeria waar bijna negen op de tien economische voorspoed verwachten.

Meer informatie

Meer resultaten zijn te lezen in het rapport Economic prospects in 2012 (PDF).

Over het onderzoek

De ‘Global Barometer of Hope and Despair for 2012′ is in de laatste 2 maanden van 2011 uitgevoerd in meer dan 50 landen. In Nederland is het onderzoek uitgevoerd onder een representatieve steekproef van 505 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Imre van Rooijen, Research Consultant (06-203 963 16).

Werkloosheid is iets voor anderen

Hoewel driekwart van de Nederlanders een stijging van de werkloosheid verwacht, denkt toch net als vorig jaar een ruime meerderheid van de werkende Nederlanders in 2012 hun baan te behouden. Slechts één op de tien voorziet een kans om zelf werkloos te worden. Ook dit jaar verwacht een meerderheid wanneer ze toch werkloos zullen worden, snel weer een nieuwe baan te vinden. Werkende Nederlanders van 55 jaar en ouder zijn wat minder optimistisch. De grootste groep schat in dat het wat langer kan duren voordat ze weer aan het werk zijn.

Pessimisme over economie in 2012

Uit het onderzoek blijkt verder dat ruim de helft van de Nederlanders verwacht dat in 2012 de economische problemen zullen verergeren. Bijna vier op de tien denken dat de economische situatie hetzelfde zal blijven. Als gevolg van de crisis verwacht tweederde van de Nederlanders komend jaar een toename van het aantal protesten en stakingen.

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek is in de laatste 2 weken van november 2011 uitgevoerd onder 505 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Het onderzoek maakt deel uit van de ‘Global Barometer of Hope and Despair for 2012′ die in 53 landen wordt uitgevoerd. In januari 2012 zullen de internationale resultaten van het onderzoek beschikbaar van zijn.

Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Wim Nieuwenhuijse, Algemeen Directeur (033-330 33 33), of Imre van Rooijen, Research Consultant (06-203 963 16).

Op dit moment weten ruim acht op de tien Nederlanders niet hoe de prijs en margeverdeling bij voedingsmiddelen is opgebouwd. Consumenten denken dat supermarkten (42%), de horeca (40%) en de overheid (40%) vooral verdienen. Consumenten gaan ervanuit dat boeren in Nederland (1%) of ontwikkelingslanden (0,35%) juist niet veel verdienen.

Prijs nog steeds een belangrijke drijfveer

Driekwart van de consumenten kiest voor prijs, ondanks dat zij duurzaamheid belangrijk vinden. Om de consument bereid te vinden voor duurzaamheid te betalen, moet inzicht komen in waar de ‘meerprijs’ heen gaat.
Ongeveer de helft van de consumenten legt geen relatie tussen prijs en duurzaamheid in algemene zin.

Als daarentegen specifiek aan consumenten wordt gevraagd of zij bekend zijn met gevolgen van een lage prijs voor specifieke duurzaamheidsissues als kinderarbeid, ontbossing of weinig dierenwelzijn, dan blijken consumenten hier wel degelijk mee bekend. Een grote meerderheid van consumenten, zeven tot negen van de tien, vindt deze gevolgen onacceptabel.

Consumenten zijn ook bereid meer te betalen om hier iets aan te doen. Echter, zij willen dan wel zeker weten dat de meerprijs naar de betreffende verduurzaming toegaat. Bekendheid met de prijs en inzicht dat de verbetering plaatsvindt, zijn hiervoor noodzakelijk. Het blijkt dat consumenten hierbij onderscheid maken tussen de verschillende duurzaamheidsissues.

Bijna de helft van de consumenten vraagt zich geregeld af of de prijs van voedingsmiddelen niet zo laag is, dat de producenten er niet meer aan kunnen verdienen. Bijna acht op de tien consumenten is positief over meer aandacht voor duurzame producten via aanbiedingen.

Over het onderzoek

Dit is de zevende meting van het Duurzaamheidkompas, een periodiek onderzoek onder ruim 500 respondenten naar trends in de Nederlandse publieke opinie over de meest actuele duurzaamheidthema’s.

Het Duurzaamheidkompas is een initiatief van MarketResponse en communicatieadviesbureau Schuttelaar & Partners.

Het rapport is kosteloos te bestellen via onderstaand formulier.

In november werden de laatste nieuwe premies voor de zorgpolissen bekend. Vaak een moment waarop consumenten een overstap overwegen naar een andere zorgverzekeraar. De relatief beperkte stijging van de zorgkosten leidt tot een lagere switch dan vorig jaar. Dit blijkt uit onderzoek van MarketResponse. De gemiddelde consument neemt maar weinig tijd om zich in de zorgverzekering te verdiepen en wil direct scoren. Vooral mensen die de afgelopen jaren van verzekeraar veranderden, overwegen een overstap.

Switch lager dan vorig jaar

De geluiden van de vergelijkingssites ten spijt, lijken dit jaar minder mensen voornemens de overstap naar een andere maatschappij te maken. Dit is volgens Wolter kloosterboer, expert Verzekeringen van MarketResponse, vooral een gevolg van de relatief geringe stijging van de premie. Gemiddeld stijgt de premie van de basisverzekering met ongeveer 3 euro per maand en ook de premie van het aanvullende pakket stijgt met enkele euro’s per maand.

Weliswaar geeft 19% van de ondervraagden aan zich te gaan oriënteren en zegt een kwart daarvan zeker te gaan switchen, maar ervaring leert dat lang niet alle oriënteerders kiezen voor een andere maatschappij. We verwachten dit jaar een switch van ongeveer 4,25%, dat is duidelijk lager dan vorig jaar (5,5%), maar wel hoger dan in 2009 (3,75%).

Vergelijken mag niet veel tijd kosten

De mensen die zich willen gaan oriënteren nemen hier niet veel tijd voor. Binnen enkele uren moet duidelijk zijn of er betere alternatieven zijn dan de zorgverzekering die men nu heeft. Lukt het in de eerste twee uur niet iets beters te vinden, dan laten veel potentiële switchers het er verder bij zitten. Het is dan ook niet verrassend dat het merendeel (59%) een vergelijkingssite raadpleegt. Aanvullend bezoekt men eventueel nog de website van de verzekeraar zelf. Uiteindelijk gaat slechts 18% van de oriënteerders zelf actief op zoek naar aanbiedingen.

Vooral koopjes- en cadeautjesjagers wisselen van verzekeraar

De oriënteerders en potentiële switchers zijn vooral jongeren en jonge (aanstaande) gezinnen. Nadere analyse van deze groep laat zien dat het vooral mensen zijn die in de afgelopen 5 jaar al eerder van zorgverzekeraar wisselden. “Gezinsplanning blijft een belangrijke trigger om naar je zorgpolis te kijken”, aldus Kloosterboer. “Maar in de markt zien we ook een langzaam groeiende groep koopjesjagers, mensen die van jaar tot jaar bekijken waar ze het best uit zijn, of de leukste voordeeltjes krijgen. Zij worden dit jaar goed bediend met uiteenlopende cadeaus. Het zitvlees van deze groep is echter beperkt, veel verzekeraars verdienen de inspanningen om deze nieuwe klanten te krijgen niet terug”.

Dienstverlening maar zelden reden tot switch

Verzekerden die overwegen over te stappen naar een andere verzekeraar doen dit maar zelden uit onvrede over de huidige verzekeraar. Het oordeel over de dienstverlening van zorgverzekeraars ligt ook heel dicht bij elkaar. Belangrijker is het gevoel dat men elders mogelijk dezelfde polis voor minder geld kan krijgen of voor hetzelfde geld een meer uitgebreide polis. Belangrijke dekkingen waarnaar wordt gekeken zijn fysiotherapie, tandarts en alternatieve geneeswijzen. Daarnaast wordt ook de reputatie van de potentiële nieuwe aanbieder in de afweging meegenomen.

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek werd uitgevoerd onder 500 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Het steekproefkader bestond uit leden van De Onderzoek Groep.

Kerstman lijkt minder getroffen

Ook dit jaar is het vieren van kerst populairder dan het vieren van Sinterklaas. Bijna 80% van de Nederlanders viert dit jaar Kerst. Hoewel er per saldo minder bezuinigd wordt op het kerstfeest dan op Sinterklaas, verwacht toch één op de vijf kerst vierende Nederlanders minder te besteden dan vorig jaar. Eén op de tien Nederlanders zal juist meer uitgeven. Tweederde zal ongeveer hetzelfde bedrag besteden.

Ouderen kijken uit naar de kerst

Uit het onderzoek blijkt verder dat het kerstfeest populair is onder Nederlanders van 65 jaar en ouder. Vier op de tien 65-plussers geven aan al weken uit te kijken naar de kerst. Hoewel een meerderheid van de ouderen van mening is dat het feest te commercieel is geworden (72%), vieren ruim acht op de tien het feest dit jaar. Vooral uitgebreid samen eten en tijd doorbrengen met de familie is populair onder deze groep.

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek is in week 47 van 2011 uitgevoerd onder 501 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Imre van Rooijen, Research Consultant (033-3303139) of Wim Nieuwenhuijse, Algemeen Directeur (033-330 33 33).

Via social media laten consumenten zich meer en meer uit over banken. Het gaat daarbij om alledaagse ervaringen met hun eigen bank, maar ook om meningen over de gehele sector. Volgens Wim Nieuwenhuijse, directeur bij MarketResponse, blijkt nog steeds een groot gebrek aan vertrouwen in het financiële systeem sinds de kredietcrisis.

Nieuwenhuijse: “Door alle ontwikkelingen in de sector is de consument zeer gevoelig geworden voor het handelen van banken. Banken worden dan ook nauwlettend in de gaten gehouden door consumenten. Een misstap wordt genadeloos afgestraft. Ondanks de kritische houding van de consument, zien we wel dat het vertrouwen herstelt. De gehele sector heeft echter nog een lange weg te gaan.”

Uit het onderzoek blijkt dat consumenten ook zeer enthousiast kunnen zijn over hun bank. Met name de nichebanken ASN Bank en Triodos weten zich met hun nadrukkelijk duurzame positionering veelal positief besproken te worden. “Klanten kiezen zeer bewust voor deze banken en willen dit uitdragen. Daarnaast, en dat is minstens zo belangrijk, slagen deze banken er in om hun beloften kennelijk om te zetten in daden. Dat zie je terug in het online sentiment en de waardering van klanten voor deze banken.”, aldus Nieuwenhuijse.

Ook andere banken mogen rekenen op positieve reacties als zij in staat zijn verwachtingen ten aanzien van hun producten en dienstverlening waar te maken. “We zien dan ook een heel duidelijk verband tussen het online sentiment en de klantloyaliteit en klantvriendelijkheid van banken die we in eerdere studies zien.”

De enorme hoeveelheid berichten waarin consumenten zich uitlaten over banken onderstreept het belang voor ‘hervorming’. Banken doen er goed aan deze feedback ter harte te nemen, en oorzaken aan te pakken en transparantie te bieden. Daarmee kunnen banken het vertrouwen van de consument herwinnen. Innovaties als nieuwe apps en actieve ondersteuning door webcare teams kunnen op een positieve belangstelling rekenen.

Meer informatie?

Voor meer informatie over het rapport kunt u contact opnemen met Wim Nieuwenhuijse, 033 – 330 33 33, of Annemarie Kok, 033 – 330 31 42

In de ochtenduitzending van BNR radio gaf Wim Nieuwenhuijse ook een korte toelichting op het rapport.

Traditioneel kerstpakket blijft in trek

Werknemers geven nog steeds de voorkeur aan een traditioneel kerstpakket. Bij een op de vijf werknemers is de waardebon populair; voornamelijk onder vrouwen. Gemiddeld verwacht men dat werkgevers 40 euro zullen uitgeven aan een kerstpakket. Zo’n 45% vindt overigens een kerstpakket van meer dan 50 euro alleszins redelijk.
Ruim driekwart van de Nederlandse werknemers heeft in 2010 een kerstpakket ontvangen. In 2008 waren dit er een stuk minder: 61%. Ook de verwachting dat men helemaal geen kerstpakket zal ontvangen, daalt.

Kerstpakket is blijk van waardering

Het kerstpakket is volgens werknemers een traditie die zeker moet blijven. Net als voorgaande jaren wordt het door negen van de tien werknemers gezien als blijk van waardering. Een goed kerstpakket versterkt dan ook de relatie tussen werknemer en werkgever; mannen zijn hier zelfs iets gevoeliger voor.

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek werd uitgevoerd in week 45 van 2011, onder 500 werkende Nederlanders tussen de 18 en 64 jaar. Neem voor meer informatie over dit onderzoek contact op met Renee Schuurmans, 033-330 33 33 of Wim Nieuwenhuijse, 0616610755.

Beluister ook de uitzending van BNR nieuwsradio over dit onderwerp.

‘Cultural Creative’ is een begrip dat is geïntroduceerd door de Amerikaanse onderzoeker Paul Ray. Cultural Creatives kenmerken zich door een gemeenschappelijk waardepatroon: ze staan kritisch tegenover materialisme en economisch gewin, willen graag iets betekenen voor de ander en voelen zich zeer betrokken bij hun leefomgeving.

Naast Cultural Creatives is er een groep consumenten te onderscheiden die zich aansluit bij de waarden van de Cultural Creatives, maar dit (nog) niet altijd in de praktijk tot uitdrukking laat komen. Deze groep beslaat ruim 12% van de Nederlanders (2007: 14%).

Bewuste consumenten met een eigen mening

Hoewel uit het onderzoek blijkt dat Cultural Creatives in alle lagen van de bevolking te vinden zijn, blijkt net als in 2007 dat de groep uit meer vrouwen dan mannen en uit meer hoger dan lager opgeleide Nederlanders bestaat. Verder is men vaker 50+ en is de gemiddelde leeftijd van deze consumenten is 49 jaar. Het zijn bewuste consumenten die ervan overtuigd zijn dat hun eigen handelen bijdraagt aan een betere wereld.

Ruim zeven op de tien Cultural Creatives geven aan ‘over de meeste onderwerpen een mening te hebben’. Bij de overige consumenten is dit ruim de helft. Men geeft vaker aan goed op de hoogte te zijn van het wereldnieuws, maar ook van het nieuws in de eigen wijk of buurt. Ze zijn vaker dan andere burgers geïnteresseerd in de politiek. Zeven op de tien zijn van mening dat de politiek onvoldoende aandacht heeft voor duurzaamheid. Van de totale groep Nederlanders van 18 jaar en ouder is vier op de tien deze mening toegedaan.

Biologische voeding vanzelfsprekend voor Cultural Creatives

In het onderzoek is speciale aandacht besteed aan biologische voedingsmiddelen. Vrijwel alle ondervraagde Cultural Creatives zijn bekend met verschillende vormen van biologische en diervriendelijke voeding. Van de totale groep volwassen consumenten is inmiddels tweederde bekend met biologische voeding. Cultural Creatives kopen vaker dan de gemiddelde consument deze producten. Redenen voor hen om geen biologische voeding te kopen zijn de hogere prijs in combinatie met het niet belangrijk genoeg vinden.

Consumenten die niet Cultural Creative zijn, maar wel biologische voeding kopen doen dit voornamelijk omdat ze deze producten gezonder, beter voor het milieu, natuurlijker en beter van smaak vinden. Cultural Creatives noemen daarnaast vaker ook als redenen dierenwelzijn en het welzijn van de mensen die het produceren.

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek is uitgevoerd in het derde kwartaal van 2011 onder 1.702 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Imre van Rooijen, Research Consultant (033-3303139) of Wim Nieuwenhuijse, Algemeen Directeur (033-330 33 33).

Via onderstaand bestelformulier kunt u kosteloos het beknopte profielrapport Cultural Creatives 2011 (PDF) aanvragen.

In de voedingsmiddelenindustrie zijn veel keurmerken in omloop. Het doel van deze keurmerken is de consument juist te helpen bij hun aankoopbeslissing, maar de resultaten laten zien dat de keurmerken dat doel juist mislopen.

Vertrouwen in keurmerken daalt

Consumenten letten vergeleken met vorig jaar nog steeds evenveel op keurmerken wanneer ze boodschappen doen. 24% geeft aan goed op keurmerken te letten als ze eten kopen; dit was 29% in 2010. Zij geven aan nog wel degelijk behoefte te hebben aan keurmerken: maar liefst 85% vindt het goed dat er keurmerken zijn. Echter, het vertrouwen in keurmerken is sterk gedaald in vergelijking met vorig jaar. Zo heeft in 2011 slechts 30% van de ondervraagden vertrouwen in keurmerken, terwijl dit vorig jaar nog 43% was.

Ook vinden consumenten in 2011 vaker dat de keurmerken op elkaar lijken dan vorig jaar; respectievelijk 65% tegen 41% in 2010. 60% van de respondenten vindt dat er te veel keurmerken zijn, tegen 46% in 2010. Bovendien vindt men vaker dat er geen duidelijke informatie over de keurmerken wordt verstrekt; 75% tegen 54%. Kortom, op dit moment voegen keurmerken nog weinig toe; ze scheppen juist verwarring. Er valt dus nog veel te winnen.

Behoefte aan heldere informatie

Gezonde voeding is een actueel maatschappelijk vraagstuk dat veel aandacht krijgt, zowel in de politiek als in de media. Voedselkeurmerken zijn voor een groot publiek relevant, een grote meerderheid vindt het ook goed dat er keurmerken zijn. Op dit moment bieden ze consumenten echter nog te weinig houvast.

Er ligt wel een groot potentieel voor voedselkeurmerken. Consumenten hebben duidelijk behoefte aan meer, en dan vooral heldere, informatie over de betekenis van een keurmerk. Voedselkeurmerken moeten zich beter onderscheiden en een duidelijker gezicht krijgen. Het moet in één oogopslag duidelijk zijn wat een consument van dat voedingsproduct mag verwachten. Alleen dan kunnen ze van waarde zijn en de consument daadwerkelijk helpen in het beslissingsproces voor een gezonder eetpatroon.

Centralisatie

Van belang voor een onderscheidend en duidelijk aanbod in keurmerken is dat de verschillende aanbieders hun krachten bundelen en samenwerking nastreven. Er zou bijvoorbeeld een centraal platform opgezet kunnen worden, waar consumenten terecht kunnen voor betrouwbare en eenduidige informatie over voedselkeurmerken. Dit is niet alleen interessant voor consumenten; ook bedrijven in de retailbranche en instanties die zich bezig houden met voedselkeurmerken kunnen hier informatie verschaffen over producten en hoe deze passen binnen een gezond eetpatroon.

In maart 2011 hebben Stichting ‘Ik kies bewust’ en Albert Heijn een eerste stap in de goede richting gezet: het verbeteren van hun keurmerken. Het nieuwe Voedselkeuzelogo is een samenvoeging van het Keuze Klavertje van Albert Heijn en het Ik Kies Bewust-logo. Tussen 2011 en 2013 zullen de oude logo’s van de verpakkingen verdwijnen. In deze overgangsfase zijn zowel de oude logo’s als het nieuwe logo nog in omloop. De keurmerken van beide initiatiefnemers worden per maart 2013 definitief samengevoegd tot één landelijk voedselkeuze-logo: Gezondere keuze en Bewuste keuze.

Het groene logo staat op de betere basisvoedingsmiddelen (voedingmiddelen met veel nuttige voedingsstoffen zoals brood, melk en groenten en fruit). Het blauwe logo is voor de betere producten uit productgroepen die niet tot de basisvoeding behoren (zoals sauzen en snacks).

Dit is een mooie kans om een campagne in te zetten, duidelijke informatie te geven over de betekenis van deze keurmerken en de consument écht te helpen bij het maken van keuzes ten behoeve van een gezond eetpatroon.

Achtergrondinformatie

In de voedingsmiddelenindustrie zijn er veel keurmerken in omloop. Het doel van deze keurmerken is de consument te helpen bij hun aankoopbeslissing. Een keurmerk geeft aan dat een product aan bepaalde criteria voldoet dat niet direct te zien is, zoals gezondheid, milieu, dierenwelzijn of eerlijke handel.

Met de introductie van het nieuwe Voedselkeuzelogo kwam er kritiek van de Consumentenbond en de Hartstichting. Zij vinden het nieuwe Voedselkeuzelogo onduidelijk. Het Keuzeklavertje bestond uit een groen klavertje voor gezonde producten en een klavertje met de signaalkleur oranje voor iets minder gezonde producten en tussendoortjes. Het oranje klavertje heeft nu plaatsgemaakt voor een blauw logo.

Stichting Ik Kies Bewust stimuleert gezondere voeding in Nederland en heeft daarbij twee uitgangspunten. Allereerst wordt de consument, door een eenvoudig herkenbaar logo, geholpen om gezondere keuzes te maken. Door het logo kun je binnen bepaalde categorieën reguliere producten vervangen door gezondere producten, waardoor je minder verzadigd vet, transvet, zout en suiker binnenkrijgt. Daarnaast stimuleert het initiatief productinnovatie door producenten, zodat ons eten en drinken uiteindelijk minder verzadigd vet, transvet, toegevoegd suiker en zout bevat.

De belangrijkste taken van de Stichting zijn het beheer van het voedselkeuzelogo in Nederland en controle op het gebruik van het logo. Daarnaast vindt Ik Kies Bewust het belangrijk dat consumenten en bedrijfsleven goed worden geïnformeerd.

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek werd uitgevoerd door MarketResponse, onder 501 Nederlanders in de leeftijd 18 jaar en ouder in 2011. Het steekproefkader bestond uit deelnemers van De Onderzoek Groep. Neem voor meer informatie over dit onderzoek contact op met Hester van den Akker of bel met 033-330 33 33.

Vooral laagopgeleiden tonen in grote mate begrip voor het beperken van vrije internettoegang. Ongeveer de helft van hoog opgeleide werknemers in Nederland ageert echter wanneer hen de situatie van inperking wordt voorgelegd.

Paal en perk aan vrije internettoegang op werkplek

Met de groei van internet als bron voor informatie en middel voor communicatie in zowel zakelijk en privéverband, nemen diverse werkgevers maatregelen om oneigenlijk gebruik van het internet binnen de eigen organisatie te voorkomen. Naast onethische websites of amusementspagina’s, valt daar regelmatig ook het voor privédoeleinden surfen over het web onder.

Werkgevers proberen dit laatste te voorkomen door bijvoorbeeld webmail, social media en nieuwsblogs te blokkeren. Maar hoe ver gaan werkgevers daarin? En wat voor effect heeft dat op werknemers? Gaat het bijvoorbeeld niet ten koste van persoonlijke ontwikkeling en arbeidsmotivatie van werknemers, die voor werkgevers van groot belang is?

Kortom, wat vinden Nederlandse werknemers, de eindgebruikers, van de ontwikkeling met betrekking tot vrije internettoegang op de werkplek?

Geen vrije internettoegang voor drie op de tien Nederlandse werknemers

Driekwart van de Nederlandse werknemers maakt voor het te verrichten werk weleens gebruik van internet. Vooral hoogopgeleiden doen dit massaal. Onder laagopgeleiden gebruikt de helft van de werknemers internet ten behoeve van het eigen werk. Werkgevers stellen echter niet alle mogelijkheden die internet biedt zomaar ter beschikking.

Op de vraag of de werkgever op de werkplek directe internettoegang biedt, geven zeven van de tien werknemers aan dat ze vrij kunnen surfen over algemeen geaccepteerde websites. De overige 30% van de Nederlandse werknemers heeft echter te maken met een geheel of gedeeltelijke inperking van algemeen gebruikte en geaccepteerde internetpagina’s (onethische websites, zoals erotische en politiek radicale pagina’s of amusement zoals games en kansspelen zijn in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten).

Vooral social media – zoals Facebook, Hyves, Twitter en Youtube – en webmail worden geblokkeerd. Maar ook nieuws-, winkel- en vergelijkingssites blijken in sommige organisaties niet oproepbaar. Opvallend is dat vrouwen meer begrip tonen voor het afsluiten van social media platformen op het werk dan mannen.

Gevoeligheid bedrijfsinformatie belangrijkste reden voor inperking

De reden voor deze inperking is volgens werknemers gevarieerd van aard. Soms is er een protocol opgesteld als een gevolg van eerder misbruik binnen de organisatie. Maar vooral veiligheid, geheimhouding en bescherming van bedrijfsinformatie zijn veelgenoemde redenen. Ook het voorkomen van tijdverspilling door privégebruik is volgens werknemers een bedrijfsargument om bepaalde websites af te schermen. Op de vraag of werknemers op hun werkplek internet ook voor privédoeleinden inzetten, geeft de helft toe dat inderdaad te doen. De andere helft houdt het puur zakelijk tijdens werktijd.

Je weet pas wat je mist als je het kwijt bent

Op de vraag wat werknemers die op dit moment vrije internettoegang op hun werkplek hebben ervan vinden als er een volledige of gedeeltelijke inperking zou worden toegepast, komt per opleidingsniveau een duidelijk verschil in houding naar voren. Ongeveer de helft van alle werknemers met vrije internettoegang is negatief over inperking, waarbij vooral hoogopgeleiden zich roeren. “Teken van wantrouwen”, “past niet bij mijn verantwoordelijkheid”, “in privétijd doe ik ook genoeg aan werk” zijn voorbeelden van inhoudelijke reacties. Ook “belachelijk”, “vorm van censuur”, “belerend” en “ik word dan beperkt in mijn vrijheid” laten weinig aan de verbeelding over.

Motivatie, inspiratie en persoonlijke ontwikkeling worden volgens hoogopgeleiden door vrije internettoegang op de werkplek vergroot. Toch is er ook veel begrip voor deze hypothetische maatregel, vooral bij lager opgeleide werknemers. Zij kiezen over het algemeen een afhankelijke opstelling: “dat moet mijn baas zelf weten”, “prima, maar dan wordt het wel hun nadeel” en “terecht, want je zou misbruik kunnen maken van de situatie”.

Laagopgeleiden maken nauwelijks bezwaar tegen inperking

Opvallend is dat werknemers die op dit moment geen (volledige) internettoegang op hun werkplek hebben, hiervoor vrijwel unaniem begrip tonen. Reacties als “terecht”, “hartstikke goed”, “begrijpelijk”, “geen probleem mee” vormen een groot deel van het totaal aantal meningen. Slechts een enkeling maakt bezwaar; “ik mag het niet, maar hoger geplaatsten wel”, “soms is het onpraktisch” en “het is lastig omdat ik internet niet ter ondersteuning van mijn werk kan gebruiken”.

De begrenzing van internettoegang is bij deze groep werknemers duidelijk geaccepteerd. Zij zien het niet als grondrecht. Met de stelling ‘het blokkeren van gebruikelijke websites door de werkgever vind ik een vorm van censuur die niet bij Nederland past’ zijn werknemers met volledige internettoegang het vaker eens dan werknemers met beperkte of geen internettoegang.

Confrontatie met werkgever over internetgebruik in achterhoofd werknemer

Tweederde van alle werknemers is het (helemaal) oneens met de stelling ‘mijn werkgever mag mij nooit confronteren met mijn internetgebruik op mijn werk’. Slechts een kwart van alle werknemers is het hier (helemaal) mee eens. Vooral jongere (tot 25 jaar) en oudere werknemers (van 55 t/m 64 jaar) hechten veel waarde aan hun privacy ten aanzien van hun surfgedrag op het werk. Zij zijn het vaak (helemaal) eens met deze stelling. Huidige toegang tot internet dan wel opleidingsniveau hangen niet samen met instemming op deze stelling.

Aard van het werk leidend voor mogelijk internet protocol

Uit het onderzoek komt naar voren dat inperking van internettoegang afhankelijk van de aard van het werk wordt geaccepteerd dan wel verworpen. Hoogopgeleiden voelen zich eerder gewantrouwd en gecontroleerd door de werkgever als toegang tot internet wordt begrensd. Zij staan door maatschappelijke ontwikkelingen open een mix van privé en werk, ook tijdens kantooruren. Inperking van internet hoort daar volgens hen niet bij.

Laagopgeleiden beschouwen hun werk vaker klassiek: “Ik word betaald voor mijn arbeid in de baas zijn tijd. Als hij besluit om internet niet volledig vrij te geven, dan begrijp ik dat.” Een protocol behoort dan tot de mogelijkheden. Wellicht is een internet protocol in het kader van productiviteit voor elke organisatie in ieder geval verstandig, los van de inhoud ervan.

Zoals een (hoogopgeleide) werknemer het verwoordt: “Ik zou het toejuichen. Dan komt er eindelijk een eind aan ellenlange discussies over internetgebruik in ons bedrijf. Er is grote behoefte aan duidelijkheid.”

Over het onderzoek

Dit landelijk representatieve onderzoek is uitgevoerd onder 500 Nederlanders in loondienst bij de overheid of binnen het bedrijfsleven, in de leeftijd van 18 tot 65 jaar. Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Wim Nieuwenhuijse, Algemeen Directeur via 033-3303333.