Soms liggen grootse prestaties die bewondering afdwingen erg dichtbij, maar heb je niet in de gaten wat zich afspeelt in je eigen achtertuin.
Sinds deze week weet ik dat wel. Al een jaar of 15 kopen wij zo nu en dan kaas van de kaasboerderij. Aanvankelijk een ritje met de auto van 7 minuten, maar nu wij verhuisd zijn ligt de kaasboerderij op zichtafstand van minder dan 1 kilometer. Boer Rouwendaal heeft aan de Leusbroekerweg (geen Google Streetview gebied) zijn boerderij Vicarienerf geheten, en de kinderen zaten op de lagere school bij onze kinderen.�
In de jaren negentig beginnen de zonen zich op kleinschalige productie van biologische melk te richten. Een afvullijntje in de schuur achter op het erf en een winkeltje waren de zichtbare vruchten van de inspanning. Eind vorige eeuw (klinkt lang geleden) bedachten de zonen het merk VECO Zuivel (Vicarienerf Ecologische Zuivel) en langzamerhand wonnen de jongens een klantenkring. Proefproducten werden aan de buren meegegeven en gaandeweg ontstond er aanbod van melk (door lokale boeren) en vraag (van lokale klanten). De Hoogvliet supermarkt, ook gelegen op schootsafstand in Woudenberg, werd afnemer en de doorbraak in retail kwam in 2003 toen Superunie (inkoopcombinatie) langs kwam met het verzoek biologische zuivel te leveren aan meer dan honderd landelijke supermarkten.�
Voor de passanten was het af en toe uitkijken als grote vrachtwagens melk kwamen afleveren, maar gestaag groeide Vecozuivel uit tot een speler van formaat. Een verhuizing was onafwendbaar. 3 Weken geleden kregen we een persoonlijke uitnodiging op de deurmat. Alle bewoners van de Leusbroekerweg werden uitgenodigd voor een bedrijfsbezoek aan de nieuwe fabriek in Zeewolde met aansluitend gezellig eten in een nabij gelegen restaurant.
Het bezoek van dit bezoek overtrof mijn verwachtingen. Vecozuivel is groot geworden, maar bescheiden gebleven. De 2 zonen Alex en Jaco leidden ons vol passie en trots rond. Van de duizenden liters melk die verwerkt werden in de jaren negentig, is het bedrijf getransformeerd naar 80 miljoen liter dit jaar. Met een marktaandeel van meer dan 65% in biologisch worden de grote ketens beleverd. “Had ik maar meer opleiding gedaan” vertrouwde Alex mij onder het diner toe. Ik dacht nog “da’s helemaal niet nodig. Teveel studie maakt je alleen maar onpraktischer”. Met ruim 60 buren zaten we deze week aan tafel bij de familie Rouwendaal. Nadat de rondleiding klaar was, merkte Alex nog op dat voor elke gast nog een verrassingspakketje klaar stond in de winkel. Dat ben ik vandaag gaan ophalen. Niet geheel toevallig gelijktijdig met 2 andere ‘buren’. Waar het over ging? U mag het raden. Over de buitengewoon authentieke wijze waarop deze mensen ‘hun’ bedrijf met hun directe buren verbonden hadden. Er sprak een soort melancholische saamhorigheid uit. Alle buren hadden bijgedragen aan de aankoop van een schilderij, met daarop een prachtige koe.
Janette, het kaaswinkel meisje, overhandigde de tray met biologische drinkyoghurt. “Het zit nog even in een pak van de karnemelk, want we hebben hier nog geen verpakking voor, maar dat begrijpt u wel, hè”. Natuurlijk begrijp ik dat. Maar als deze test goed uitvalt, komt er ongetwijfeld een mooie verpakking aan, die past bij de identiteit van Vecozuivel “authentiek, ongecompliceerd”.
Sommige dingen worden moeilijker gemaakt dan ze zijn. Daar kunnen wetenschappers van leren. Deze week lees ik over een experiment waaruit blijkt dat kopers van ‘groene producten’ daarmee zoveel ‘goed gedaan’ zegels sparen dat ze makkelijker slecht gedrag vertonen: een soort compensatie dus. De reacties op het artikel leidden tot grote ophef. Kopers van groen zijn toch zeker niet egologisch onverantwoord bezig. Ik dacht daaraan toen ik moest kiezen voor de fiets of de auto, op weg naar de kaasboerderij 500 meter verderop. Het werd de auto. Moet kunnen toch, dacht ik. Ik ga naar de kaasboerderij. Als ik daar alleen de gratis producten zou hebben opgehaald zou ik een vergiftigde groene consument zijn. Maar met 10 euro boodschappen aan biologisch brood en kaas voelde ik me al wat beter. Egologisch gezien doen Alex en Jaco het goed. Laat je buren co-creëren. Ze worden je grootste fans. Wie weet levert dit stukje al weer wat potentiële klanten voor Vecozuivel op. Heb ik toch nog een goede daad gedaan, pfff ….
