Dit zijn de weken van de winnaars en verliezers. Vorige week betrapte ik me er op dat ik op het politieke kanaal de debatten in de Tweede Kamer volgde, de Olympische Spelen wilde zien op TV en en passant ook nog even het Champions League voetballen wilde meepakken. En daar bovenop ook nog een presentatie wilde voorbereiden voor de Raad van Bestuur van een zorgverzekeraar. Hoezo multitasking?
Ik volgde ooit in de jaren negentig een ARF congres waar een spreker van 3M kenmerken van kampioenen opsomde. Een daarvan heb ik onthouden, namelijk dat het ze ogenschijnlijk geen moeite kostte te presteren. Dat intrigeerde me want hoe kun je nu kampioen worden zonder ogenschijnlijke moeite? Dan moet het je toch wel in de schoot geworpen zijn? Ogenschijnlijk krijgt Lee het goud op de 10 kilometer in de schoot geworpen, ogenschijnlijk wordt Korea de beste schaatsnatie op de OS in 2010. Ogenschijnlijk. In de wereld die zo door media is gedomineerd zijn er gelukkig nog bedrijven en organisaties die zich manifesteren als kampioenen in het onzichtbare. Hidden Champions noemt Professor Hermann Simon ze.
Jaren geleden hoorde ik deze man spreken op een congres en was gefascineerd door zijn verhaal. Ik werkte aan een project (een imago performance onderzoek, zoals we dat destijds noemden) voor De Groot Vroomshoop. Waarschijnlijk totaal onbekend bij de lezer van dit blog. Kan kloppen. Wat verwacht je nu in Vroomshoop? Welnu, daar wortelde een bouwbedrijf dat zich toelegde op houtskeletbouw. Een tamelijk nieuwe tak van sport in de tachtiger jaren. Ik kreeg een rondleiding door de fabriek en was onder de indruk van de imposante houten gevaartes, zwaluwstaartverbindingen en houtbewerkingmachines. De geur van de fabriekshallen waar hout werd gezaagd en bewerkt vergeet ik niet snel meer. Jammer ik had er graag foto’s van gemaakt. De vrije overspanningen van grote (sport)hallen was een van de paradepaardjes, en De Groot Vroomshoop excelleerde in houtbouw. Het waren no nonsense mensen en het feit dat ze veel oor hadden naar markt- en klantonderzoek typeerde hun vooruitstrevende kijk op houtbouw in de toekomst. Professor Simon typeerde de verborgen kampioenen in termen van focus en stijl. Ze werken al jarenlang, met grote innovatiekracht, aan hun product. De focus ligt op specialisatie en dan ga je al snel over de grenzen heen. Klantconversaties zijn erg belangrijk voor ze, en het management heeft een no nonsense benadering van de werkelijkheid. Scandinavië, Duitsland en Nederland schijnt behoorlijk wat hidden champions te tellen. Boon Edam (draaideuren), Fugro (bodemonderzoek), Vanderlande industries (bagageafhandelingssystemen) zijn Nederlandse voorbeelden. Ze zijn er dus. Verborgen kampioenen, vaak wereldmarktleider en toch gaan ze ogenschijnlijk moeiteloos door met presteren. Dat intrigeert me. Hoe blijven ze uit de publiciteit? Wat kan hun concurrent doen om ze het leven zuur te maken? Hoe weerstaan ze de crisis? Ik denk dat ik De Groot Vroomshoop maar weer eens ga bellen. Misschien willen ze wel een image-performance onderzoek. Of zouden ze hun zaakjes wat ‘intelligence’ betreft goed voor elkaar hebben?
Lee verraste vriend en vijand op de 5 en 10 kilometer schaatsen. Hij was nog maar net begonnen met schaatsen na een shorttrack carrière. Dat belooft wat. Hij was wellicht voor Korea een hidden champion. Vanaf deze week niet meer. Overgeleverd aan de tucht van de markt. Wie is de hidden champion van de politiek? Of zijn het allemaal losers? Qua Europees voetbal is het sinds de afgelopen week voorlopig voorbij met de ambities. We zijn weer een plaats in de Europa League kwijt. En de achtervolgingsploeg van de Nederlandse mannen. Miscommunicatie en slecht samenwerken, levert wel een Olympische recordtijd op, maar geen goud. Ach, meedoen is belangrijker dan winnen. Misschien is dat wel het motto van hidden champions.