Hij zat daar stil in een hoek, met een stapel boeken op zijn schoot. Eerste rij, vlakbij het raam, tegen de verwarming aan. Gekleed in zwart tenue, pen in de hand en klaarblijkelijk aantekeningen makend. Ik blader mijn uitnodiging door en probeer mij in te leven in de context waarin ik verzeild ben geraakt. De trouwzaal van het voormalig gemeentehuis. Vier portretten van vorstinnen kijken me aan: Emma, Wilhelmina, Juliana en Beatrix. Ik ben uitgenodigd op een symposium in Vollenhove alwaar deze week van politieke onrust en verbazing symbolisch zal eindigen. Thema van het symposium is omgaan met rouwende collega’s. Organisator is Leonie Troost, wier zoontje Bart op 2,5 jarige leeftijd aan wiegendood overlijdt. Het inspireert haar na een paar jaar om Levamentum te starten. Troostrijke verlichting voor wie een dierbare heeft verloren. Dit wordt haar dag. Na een indrukwekkend partnerbetoog van een bevriend echtpaar en ervaringsdeskundigen, neemt de man in het zwart het woord. Zijn boeken op de standaard, witte kaartjes in zijn hand. En dan begint hij te vertellen. De Belgische hoogleraar Manu Keirse verhaalt met overdonderende impact over hoe verschillend organisaties omgaan met het ruimte geven aan hun medewerkers bij verlies van dierbaren. Direct al zet hij de aandachtige toeschouwers op het verkeerde been, door te verhalen over de horkerige wijze waarop een ziekenhuis de medewerkster die net haar kind verloor opving na een paar weken, versus de empathische warme manier waarop een directeur van een metaalfabriek de vader van hetzelfde kind opving en alle maar dan ook werkelijk alle ruimte gaf om het verlies dragelijker te maken.
Aan de hand van 4 stappen neemt hij ons mee in zijn betoog: zie de echte waarheid onder ogen, doorleef emotioneel en rationeel wat gebeurd is, leer omgaan met de nieuwe situatie door aan te passen en leer vervolgens opnieuw te genieten van het leven. Zijn voorbeelden zijn zo aansprekend en zintuiglijk dat ik gefascineerd raak door deze man. Een echte verhalenverteller. Na afloop spreken we elkaar. Ik bedenk me dat ik 2 jaar geleden een column over uitvaartbeleving heb geschreven. Dat schept een band. Ik neem me voor hem de link te sturen.
Tranen komen op onverwachte momenten. We leven in een emotiemaatschappij waar aandacht of het gebrek er aan weleens de belangrijkste veroorzaker van emoties, uitbarstingen van vreugde of van boosheid kan zijn. Deze week verlegden Eurlings en Bos hun emotionele balans naar privé. Met tranen van collega’s als gevolg. Maar zij leven (en werken) voort in nieuwe contexten. Van Mierlo is niet meer onder ons, en dat zal ongetwijfeld meer napijn opleveren. Gezeten op de eerste rij in de voormalige trouwzaal in Vollenhove schoten deze gedachten door me heen. Maar wat bleef hangen was toch hoe organisaties omgaan met rouwarbeid. Het verhaal van de directeur van de metaalfabriek, vast geen officiële great place to work, dat zo onvoorstelbaar menselijk was in zijn bejegening van de vader, en de onvoorstelbare teleurstelling die de moeder ervoer in het ziekenhuis dat bekend stond om de beste palliatieve zorg in België. Zij keerde er nooit meer terug. Reputaties zijn zo veranderlijk dat ze bijna niet meer te managen zijn. Het ziekenhuis zal het ongetwijfeld goed doen op de lijstjes maar dit verhaal illustreert dat lijstjes ook ‘framen’. Geef mensen de ruimte om te vertellen en je krijgt andere uitkomsten. Is reputatie te managen? Ik geloof heilig in reputatie-measurement, maar managen blijft een uitdaging. Daar kan zelfs Nina Brink deze week weer over meepraten. Always expect the unexpected houd ik mijzelf voor. De kunst is om het evenwicht tussen creëren en aanpassen te vinden. Dat vereist een luisterende instelling. Een instelling met grote oren en een wendbaar gestel. En ja, het vereist ook een en/en instelling. Too much focus makes you shortsighted. Gelukkig dat er nog seizoenen zijn. Die hebben nog enige voorspelbaarheid. Bent u ook zo toe aan de lente?
