Afgelopen week verscheen ik 10 minuten te laat op de persconferentie van STOOM en de NPCF naar aanleiding van de presentatie van de publicatie Toekomst Zorg Thuis (www.tzt2020.nl). In januari had ik meegewerkt aan de expertbrainstormsessie in Hotel Oud London en natuurlijk was ik benieuwd of ik nog iets herkenbaars van mijn brein-storm zou ontwaren in het document of rapport.
Omdat ik wat later was, zette ik mij helemaal vooraan, naast stuurgroeplid Frank de Grave, die nog druk met zijn blackberry in de weer was, terwijl voorzitter Jan Terlouw de ca. 25 aanwezigen toesprak. Ik herkende niemand meer van een paar maanden terug, behalve Jan Terlouw. Dat was een schok. Het lijkt me dat je precies dat voelt als je als bejaarde man op 90 jarige leeftijd (in 2020) op kennismakingsgesprek gaat bij de Zorgers van Thuis, de intake regelt, je wensen etaleert, en vervolgens na een paar maanden op een andere plek, voor andere mensen en in een andere atmosfeer je kleren moet uittrekken om gewassen te worden. Toch een hele omschakeling. Ik moest me mentaal even instellen op de nieuwe context. Omdat ik de ‘agenda’ had gemist had ik geen idee waarom een paar politici reageerden op de uitkomsten van het boekje (kenden zij de inhoud dan al, vroeg ik mij af) en zich vervolgens verontschuldigden omdat ze na 15 minuten alweer op een kamercommissievergadering moesten verschijnen. Toen een van de vragenstellers achter in de zaal Paul Schnabel bleek, herkende ik een onderzoeksvakgenoot en besloot me na afloop tot hem te wenden. Ooit heeft hij eens informatie van mij gekregen over segmentatie in de zorg, maar tot een fysieke kennismaking noch bedankje was het sindsdien gekomen. In mijn hoofd speelde het riedeltje data, informatie, kennis en wijsheid als een piramide. Kon mij dat houvast geven in het gremium waarin ik terecht gekomen was. Neen, helaas. Een van de volgende vragenstellers bleek van het CNV en hij vertelde dat hij juist een paar honderd meter verderop een conferentie had verlaten om even hier te melden hoe fijn het was dat het rapport aandacht voor de medewerker in de zorg had. Parallelschakeling dacht ik nog. De man in kwestie probeerde ons in die andere context mee te krijgen, maar ik had het al zo lastig. Gelukkig nam mijn buurman de Grave het woord en vatte samen wat ik al een tijdje voelde. “Het hele zorgsysteem is niet in een totaal wiskundig model te vatten. Laten we nu eens ophouden om alles met alles te verbinden en daarmee te verklaren dat we ‘de zorg’ (thuis) onder controle hebben”. Toen klaarde mijn lucht. Dat was een wijs woord. Er is geen wijsheid, noch kennis in de zorg. Er is geen georganiseerde geregelde systeembenadering die verklaart wat op dit moment gaande is in de zorg thuis. Het zit ‘m gewoon in de originele datafragmenten, de verhalen en de voorbeelden die tastbaar maken waar het om gaat: een oude man van 90 die elke dag gewassen wil worden, en minstens 2x per week onder de douche wil. Als we de kern van de zorg thuis daar weer naar toe brengen, zijn er toch talloze mensen die aan die oproep gehoor moeten kunnen geven?
Het boekje Toekomst Zorg Thuis ademt positiviteit. De zorgvrager is over 10 jaar veel zelfredzamer. Neemt regie. En zorgt daarmee voor zichzelf. Dat is wijsheid. Wijsheid is als je data voor zich kunt laten spreken. Daar hebben we geen informatie-piramides, analyses en kennis voor nodig. Heerlijk, komt het toch nog goed met onderzoek. Schnabel bleek trouwens voor het eind al gevlogen ….
