Inzoemend (mooi buzzwoord vind ik) op Wilders, zien we dat ook bij afwezigheid en stilte van de man zelf er voluit rumoer over hem is in de klassieke en de nieuwe media. Het is net als bij Heineken, dat een tijd terug een jaar lang geen tv-commercials vertoonde maar steevast als meest reclame makende biermerk werd genoemd in onderzoek. Onze opvattingen en ideeën lijken soms vluchtig maar zijn soms een heel stuk minder vluchtig dan we denken.
De thema’s die Wilders bij vorige verkiezingen inzette -zijn oude hoed- staan deze keer laag op de prioriteiten lijstjes van de kiezers. En hij zou niet de meester in volksgevoel en wendbaarheid zijn als hij ze dan ook niet grotendeels had ingeruild voor onderwerpen die nu lijken te gaan scoren. Of hij daar ook dit keer weer zijn politieke vakmanschap gaat tonen moet overigens nog blijken. Zijn thema’s richting belangrijkste tegenstanders: een spilzieke Rutte die overal ongedekte checks tekent en de multiculti, instroom van buitenlanders aanmoedigende Roemer.
Allereerst de aanval op Rutte. Bij Rutte en de VVD staat de hen toegedichte financiële en economische hardheid strak bovenaan in vergelijking met andere partijen. Als Wilders zijn doel hier wil bereiken, namelijk de potentiële aanhang van Rutte laten geloven dat hij onverantwoord spilziek is, moet hij dus voor een grote verandering in beeldvorming zorgen.
Hetzelfde geldt voor zijn aanval op Roemer; voor de mensen die op Roemer gaan stemmen of dat overwegen, is belangrijk dat de SP staat voor steun aan sociale zekerheid en de gezondheidszorg. Veruit het sterkste punt (ook weer geen fotofinish nodig): er is geen partij die zich in de ogen van de mogelijke aanhang zo sterk maakt voor deze onderwerpen. En de SP wordt op dit moment helemaal niet in verband gebracht met het makkelijk toe laten van buitenlanders. Ook hier moet Wilders dus bereiken dat deze kiezersgroep hun beeld van hun voorkeurspartij de SP sterk gaan veranderen. En dat over een onderwerp waar al vrij lang ongeveer hetzelfde over wordt gedacht. Om het heel voorzichtig te zeggen, dat is eigenlijk ondoenlijk.
Uit decennia van onderzoek naar politiek, beleid, merken en markten weten we dat het niet gemakkelijk is om sterke en langer bestaande beeldvorming en standpunten te veranderen. Wel verandering in kleine stapjes, maar zeker geen grote sprongen. Dat laatste lukt alleen als de kiezers of consumenten nog geen gewortelde opvattingen hebben. Dus nieuwe thema’s zijn geschikt voor grote veranderingen van nog instabiele opvattingen, oude min of meer gevestigde opvattingen niet. In zijn harde aanpak van R&R op deze thema’s lijkt Wilders bij zijn start nog niet die snaar te raken.
Of Europa misschien wel een geschikt thema is? Daar hebben we het binnenkort over.
Op deze plek bespreekt Leo van Doorn regelmatig de actuele ontwikkelingen rondom de verkiezingen 2012; wat vindt de kiezer van de campagnes, wat zijn belangrijke thema’s, en hoe verhoudt zich dat tot de online buzz?. De online buzz wordt gecombineerd met resultaten van ‘regulier’ onderzoek dat MarketResponse uitvoert onder een representatieve steekproef Nederlandse kiezers.
